nieuws

Voedingseducatie onmisbaar in het onderwijs

Algemeen

Voedingseducatie onmisbaar in het onderwijs

Voedingsonderwijs in het basisonderwijs helpt kinderen bij de ontwikkeling van een verantwoord eetpatroon. Dat concludeert Marieke Battjes-Fries in haar proefschrift, waarop zij eerder deze maand aan Wageningen Universiteit promoveerde. Belangrijk is echter ook aandacht voor gezonde voeding thuis.

Kinderen weten na afloop van het lesprogramma Smaaklessen meer weten over gezond en duurzaam eten. Smaaklessen werd in 2006 ontwikkeld door het Nederlands Voedingscentrum en Wageningen UR. Ze voelen zich aangemoedigd om onbekende producten te proeven en zijn meer van plan om gezonder te gaan eten. Ze vinden doe-activiteiten het leukst vinden: zelf zaaien, oogsten en kokkerellen. Dit blijkt volgens Marieke Battjes-Fries ook een voorspeller te zijn voor de impact van de lessen. “Hoe leuker kinderen de Smaaklessen vinden, hoe positiever ze over een verantwoord eetpatroon denken.”

Smaaklessen

Het lesprogramma brengt kinderen op speelse wijze in contact met gezonde en duurzame voeding. Hoofdthema’s zijn smaak, voeding & gezondheid en voedselkwaliteit. Er komen vragen aan bod als ‘Welke smaken zijn er?’, ‘Hoort ontbijtkoek thuis in de Schijf van Vijf (Voedingsdriehoek, red.)? ’, ‘Hoe wordt sinaasappelsap gemaakt?’ en ‘Wat is biologisch?’ Kinderen leren hoe je producten uitzoekt in de winkel en ze thuis bereidt. De lessen in de klas kunnen worden aangevuld met één of meer activiteiten, zoals een excursie naar een boerderij of supermarkt of een kookles in de klas. Zo kunnen kinderen de hele productieketen van bijvoorbeeld groente van dichtbij bekijken.

Slimmere kinderen

In Battjes-Fries’ onderzoek laten kinderen met Smaaklessen een grotere toename in kennis over gezond eetgedrag zien dan kinderen die geen Smaaklessen hebben gehad. Een half jaar na de lessen is dit kenniseffect nog steeds overtuigend aanwezig. Ook kennen en proeven de kinderen meer verschillende producten. Daarnaast voelen de kinderen zich aangemoedigd om onbekende producten te proeven en hebben ze vaker het plan om gezonder te gaan eten. Deze effecten werden gevonden ondanks het feit dat de leerkrachten gemiddeld slechts de helft van de lessen inzetten. Het uitbreiden van de lessen met aanvullende activiteiten vergroot het effect nog verder. 

Smaaklessen thuis nodig

De inzet van Smaaklessen gedurende een enkel schooljaar blijkt onvoldoende om kinderen daadwerkelijk meer groentes te laten proeven en eten. Om een daadwerkelijke gedragsverandering teweeg te brengen, is een omgeving nodig die gezond eetgedrag op langere termijn stimuleert. De promovenda pleitte daarom voor een meerjarenaanpak die zich niet alleen richt op de school, maar ook op de thuisomgeving van kinderen. Het programma Smaaklessen kan hierbij fungeren als een belangrijke eerste stap op weg naar een gezond eetpatroon.

Voedingseducatie in Nederland

Het geven van voedingseducatie op basisscholen in Nederland is overigens niet verplicht. Leerkrachten hebben in hun jaarplanning ook weinig tijd om hier aandacht aan te besteden. Uit een onderzoek van het Cito uit 2010 bleek dat leerkrachten 7-8 uur per jaar aan voedingseducatie besteden, veelal over verschillende vakken en projecten verspreid. Smaaklessen is één van de weinige nationale lesprogramma’s die kinderen in vijf lessen per jaar op een leuke manier essentiële kennis bijbrengt over voeding in relatie tot gezondheid en duurzaamheid.

 
Reageer op dit artikel